Edebi Tercüme

Bir metin ya da belgeyi herhangi bir dilden başka bir dile çevirmeye tercüme denir ve tercüme yapacak olan kişinin her iki dile de hâkim olması gerekir. Aksi halde çevirilerde uyuşmama gibi bir durum söz konusu olabilir. En zor tercüme şekillerinden biri edebi tercümedir.

Edebi tercüme nedir?

Edebi tercüme; roman, hikâye, şiir, masal, ansiklopedi ve makaleler gibi farklı şekillerde yorumlanmaya müsait olan eserlerin, üzerinde çok uğraş gerektiren ve zor bir tercüme şeklidir. Edebi tercümeyi yapacak olan kişi, -tercüman- çevrilecek dili ve hedef dili ana dili gibi bilmesi gerekmektedir. Bu yüzden oldukça zor bir iştir. Aslında, genellikle tercümanların hedef dilindeki bilgileri, kaynak dilin bilgilerinden daha fazla ve derin olmalıdır. Bu yüzden çoğu tercümanlar kendi ana dillerinde edebi tercüme yapmayı tercih ederler.

Edebi tercüme nasıl yapılmalıdır?

İlk bakışta basit gibi gözüken edebi tercüme, tercüman için oldukça zahmetli bir sürek olup, edebi tercümenin nerdeyse anlamı bozulmadan yapılabilmesi, tercümanın o dile ve o ülkenin kültür yapısına ne kadar hâkim olduğuna bağlıdır. Bu yüzden bilgisayar tabanlı tercümeler yanlış çıkarımlara sebep olacağından tercih edilmez. Ayrıca edebi tercüme yapacak olan bir tercüman öncelikle bunu bir süreç olarak planlamalıdır. Bu süreçler; ilk olarak tercüman kaynak metnin anlamını çözmelidir. Daha sonra elde ettiği anlamı hedef dile çevirmesi gerekmektedir. Daha sonra çevirdiği metni tekrar tekrar okuyarak edebi tercümenin anlamının tamamıyla aktarılıp aktarılmadığına emin olması gerekmektedir.